مجله طب نظامی MilMed Journal Medical Sciences http://www.militarymedj.ir 77 journal77 1735-1537 1735-7667 fa jalali 1389 7 1 gregorian 2010 10 1 12 3 online 1 fulltext

fa طراحی الگوی توسعه مديران حوزه بهداشت و درمان و آموزش پزشکی طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف: </strong>نظام‌های سلامت باتوجه به مشکلات بهداشتی پيچيده، تغييرات سريع اجتماعی- اقتصادی و اهداف مهمی مانند اثربخشی و رضايت‌مندی در تمام سطوح با چالش­‌های زيادی مواجه هستند. مهم­‌ترين هدف برنامه توسعه مديران، ارايه خدمات با کيفيت مناسب است و در اين راستا لازم است الگوی مناسب تدوين و تبيين شود. اين مطالعه با هدف شناسايی ابعاد و مولفه­‌های تاثيرگذار بر توسعه مديران بهداشت و درمان يک نيروی نظامی انجام گرفت. </p><p> <strong> روش‌­ها: </strong>اين مطالعه يک مطالعه تطبيقی و تحليلی است که در سال 1388 روی 11 نفر از خبرگان مديريت منابع انسانی انجام شد. برای گردآوری داده‌­ها از پرسش‌­نامه پژوهشگر­ساخته استفاده شد و جهت معتبرسازی الگو از روش دلفی استفاده شد. مصاحبه با واحدهای پژوهش انجام شد و پاسخ­‌ها در پرسش‌نامه مذکور ثبت شد. تجزيه و تحليل داده‌­ها با استفاده از آمار توصيفی در نرم‌­افزار SPSS 17 انجام شد. </p><p> <strong> يافته­‌ها: </strong>مهم­‌ترين ابعاد تاثيرگذار بر توسعه مديران شامل ابعاد استعداديابی و جانشين­‌پروری، سازمان‌دهی، حمايت سازمانی، حرفه­‌ای، روان­‌شناختی، دينی و اسلامی و مديريت عملکرد و مهم‌­ترين مولفه‌­های تاثيرگذار شامل مولفه­‌های دانش، مهارت، توانايی، شخصيت، انگيزش، نگرش، معنويت، بصيرت، معرفت، استعداديابی، جانشين‌­پروری، ساختار سازمانی، طراحی مشاغل مديريتی، نرم­‌افزار، سخت­‌افزار، فرآيندها و وظايف مديرتی است. </p><p> <strong> نتيجه‌گيری: </strong>برای توسعه مديران بهداشت و درمان يک نيروی نظامی توجه به جنبه‌­های فردی و سازمانی ضروری است. </p> <p> <strong> Aims: </strong>Considering complicated health problems, rapid socioeconomic changes and important aims like efficiency and patient satisfaction, Health System confronts numerous challenges. The most important goal of managers’ development plan is to provide high quality services. Determining and establishing a proper model is necessary in order to reach this goal. This study was designed to identify influencing components in development of military force health managers. </p><p> <strong> Methods: </strong>This is a comparative-analytical study <strong></strong>which was done on 11 human resources management experts in year 2010. A researcher-made questionnaire was used as data gathering tool and Delphi technique was used for validation of the model. Research units were interviewed and their answers were documented in mentioned questionnaire. Data was analyzed using descriptive statistics by SPSS 17 software. </p><p> <strong> Results: </strong>Most important influencing factors in development of health mangers include talent finding, substitution and organizational, professional, psychological, religious and Islamic support. Performance determinants include knowledge, skill, character, motivation, attitude, spirituality, intuition, wisdom, talent finding, substitution, organizational structure, design of managerial jobs, software, hardware, processes and management tasks. </p><strong>Conclusion: </strong>Emphasizing on individual and organizational aspects is required for development of military force health managers. کليدواژه ها: منابع انسانی، مديران، توسعه، نظام سلامت، الگو Keywords: Development, Human Resources, Model, Managers, Health System 117 122 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-272-3&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Farrahi Bouzanjani B. برزو فرهی بوزنجانی 7700319475328460014430 No Department of Management, Faculty of Management, Imam Hossein University, Tehran, Iran گروه مديريت، دانشکده مديريت، دانشگاه امام حسين(ع)، تهران، ايران Sedaghat A. علی صداقت sedaghat123@yahoo.com 7700319475328460014431 Yes Health Management Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات مديريت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Bazargani M. محمد بازرگانی 7700319475328460014432 No Department of Management, Faculty of Management, Imam Hossein University, Tehran, Iran گروه مديريت، دانشکده مديريت، دانشگاه امام حسين(ع)، تهران، ايران Bahadori M. K. محمدکريم بهادری 7700319475328460014433 No Health Management Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات مديريت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Tofighi Sh. شهرام توفيقی 7700319475328460014434 No Health Management Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات مديريت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران

fa تاثير آموزش مبتنی بر مدل «مراحل تغيير» بر ارتقای فعاليت بدنی و افزايش توان فيزيکی طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف: </strong>ارتقای فعاليت­‌های جسمانی يکی از موثرترين استراتژي­‌ها برای کاهش خطر بعضی از بيماري­‌های غيرواگير و مزمن است . <strong></strong>روش­‌های متعددی به­‌مظور سنجش عوامل موثر بر فعاليت جسمانی ساخت و اعتباريابی شده است. کاربردی‌ترين مدل در اين خصوص مدل مرحله‌ای تغيير رفتار (TTM) است. اين مطالعه با هدف بررسی تاثير برنامه آموزشی <strong></strong>فعاليت­‌های جسمانی در ارتقای فعاليت بدنی و افزايش توان فيزيکی با استفاده از TTM انجام شد. </p><p> <strong> روش‌ها: </strong>مطالعه حاضر يک مطالعه مداخله‌­ای نيمه‌­تجربی است که در سال 1388 روی کارکنان يکی از مراکز دولتی انجام شد. 60 مرد 20 تا 57 ساله به روش نمونه­‌گيری تصادفی ساده انتخاب و بررسی شدند. کارکنان به دو گروه تجربی و شاهد (30 نفره) تقسيم شدند و قبل و 3 ماه پس از انجام برنامه آموزشی پرسش­‌نامه­‌ها را تکميل نمودند . توان فيزيکی کارکنان با استفاده از دوچرخه ارگولاين اندازه‌­گيری و سپس آموزش فعاليت­‌های ورزشی و افزايش توان فيزيکی در گروه تجربی اجراشد. داده‌ها با SPSS 13 تحليل شد. </p><p> <strong> يافته‌­ها: </strong>افراد گروه تجربی در مرحله تغيير پس از مداخله از پيشرفت معنی‌­داری برخوردار شدند (0.001=p ). ميانگين نمره توان فيزيکی افراد در گروه تجربی پس از اتمام دوره آموزشی افزايش معنی‌­دار نشان­ داد (0.016= p ). خودکارآمدی، توازن و تعادل و همچنين فرآيند فعاليت­‌های ورزشی افراد در گروه تجربی پس از آموزش افزايش يافت (0.001> p ). </p><p> <strong> نتيجه­­‌گيری: </strong>برنامه آموزشی مبتنی بر TTM در بهبود توان فيزيکی و فعاليت جسمانی کارکنان مراکز دولتی موثر است. </p> <p> <strong> Aims: </strong>Increasing physical activity is one of the most effective ways of reducing the risk of some chronic non-contagious diseases. Various methods have been created and validated in order to assess the factors effecting physical activity. The most applied method for this purpose is the Trans-Theoretical Model (TTM). This study was performed with the aim of assessing the effect of educational program for increasing physical activity and physical capacity by using TTM in one of governmental centers employees. </p><p> <strong> Methods </strong><strong>: </strong>This quasi-experimental interventional study was performed on a defensive industry employees <strong></strong>in year 2009 . <strong></strong>60 male employees aged between 20 – 57 years old were selected by simple random sampling. They were divided into two groups (each containing 30 employees), the experimental and the control group. Questionnaires were completed before and three months after intervention and physical capacity was measured by Ergo-meter bicycle. Educational programs were implied in experimental group. Data was analyzed by SPSS 13. </p><p> <strong> Results: </strong>In stage of change after intervention, the experimental group had a significant positive progress (p=0.001). Mean physical capacity score had significant improvement after finishing educational program, in experimental group (p=0.016). Self–efficacy and total decisional balance and process of change scores were higher after intervention in experimental group (p<0.001). </p><strong>Conclusion: </strong>TTM based educational programs are effective in improving physical capacity and physical activity of governmental center employees . کليدواژه‌ها: آموزش بهداشت، فعاليت ورزشی، توان فيزيکی، مدل مرحله‌ای تغيير رفتار Keywords: Health Education, Physical Activity, Physical Capacity, Trans Theoretical Model (TTM) 123 130 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-564-1&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Moeini B. بابک معينی babak_moeini@umsha.ac.ir 7700319475328460014435 Yes «Research Center for Health Sciences» and «Department of Public Health, Faculty of Health», Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran «مرکز تحقيقات علوم بهداشتي» و «گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت»، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ايران Rahimi M. مطلب رحيمی 7700319475328460014436 No Defense Industries Organization, Tehran, Iran سازمان صنايع دفاع، تهران، ايران Hazaveie S. M. سيد محمد مهدی هزاوه ای 7700319475328460014437 No «Research Center for Health Sciences» and «Department of Public Health, Faculty of Health», Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran «مرکز تحقيقات علوم بهداشتي» و «گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت»، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ايران Allahverdi Pour H. حميد ا... وردی پور 7700319475328460014438 No Department of Public Health & Managemaent, Faculty of Health & Nutrition, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran گروه بهداشت عمومی و مديريت، دانشکده بهداشت و تغذيه، دانشگاه علوم پزشکی تبريز، تبريز، ايران Moghim Beigi A. عباس مقيم بيگی 7700319475328460014439 No Department of Biostatistics & Epidemiology, Faculty of Health, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran گروه آمار زيستی و اپيدميولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ايران Mohammadfam I. ايرج محمد فام 7700319475328460014440 No Department of Occupational Health, Faculty of Health, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran گروه بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ايران

fa اپيدميولوژی ليشمانيوز جلدی در شهرستان دامغان طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف: </strong>ليشمانيوز جلدی يکی از مهم‌ترين بيماري­‌های منتقله به‌­وسيله پشه خاکی است که از مهم ­ ترين معضلات بهداشتی در ايران است. داشتن اطلاعات از وضعيت بيماری کمک شايانی به برنامه کنترل خواهد نمود. مطالعه حاضر به‌­منظور توصيف وضعيت ليشمانيوز جلدی در شهرستان دامغان انجام گرفت. </p><p> <strong> روش­‌ها: </strong>اين مطالعه توصيفی- تحليلی روی 465 بيمار مبتلا به سالک که از سال 1385 تا سال 1388 در مراکز بهداشتی- درمانی شهرستان دامغان تحت درمان و پيگيری قرار گرفتند انجام شد. اطلاعات مربوط به بيماران از قبيل سن، جنس، مليت، محل سکونت، تعداد و محل زخم، ماه و سال بروز بيماری ثبت شد. داده‌­ها با آزمون مجذور کای در نرم­‌افزار SPSS 12 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. </p><p> <strong> يافته‌­ها: </strong>از 465 بيمار مورد مطالعه 263نفر مرد (5/56%) و 202نفر زن (5/43%) بودند. 148نفر (8/31%) در شهر و 317نفر (2/68%) در مناطق روستايی سکونت داشتند. بيشترين فراوانی در گروه سنی 29-20 سال (22%) بود. بيشترين ضايعات (84%) در اندام‌­ها مشاهده شد و 46% بيماران حداقل دو زخم در بدنشان داشتند. بالاترين ميزان شيوع در ماه‌های مهر، آبان و آذر مشاهده شد. </p><strong>نتيجه‌­گيری: </strong>ليشمانيوز جلدی در روستاهای مناطق کويری به‌­صورت بومی وجود دارد و در محله­های حاشيه شهر دامغان در حال گسترش است. بنابراين برنامه­‌ريزی جامع به­‌منظور کنترل بيماری ضروری است. <p> <strong> Aims: </strong>Cutaneous leishmaniasis is one of the most important diseases transmitted by sand fly and has been one of the most important health problems in Iran. Determining the epidemiological aspects of disease is important for planning of control program. This study was carried out to describe the cutaneous leishmaniases situation in Damghan district. </p><p> <strong> Methods: </strong>This descriptive-analytical survey was performed on all confirmed and recorded cutaneous leishmaniasis cases (465 people) diagnosed during 2006-09 in Damghan district . Patients’ information such as age, sex, nationality, habitat, number and sites of ulcer(s), month and years of incidence were registered and analyzed by Chi-square test using SPSS 12 software. </p><p> <strong> Results: </strong>Of 465 under care patients, 263 cases (56.5%) were men and 202 people (43.5%) were women.148 patients (31.8%) resided in urban areas, while 317 (68.2%) lived in rural areas. The most frequent age group was 20-29 years old (22%). Hands and feet were the most common sites of ulcer (84%). 46% of the patients had two or more ulcers. Highest disease prevalence (84.8%) was observed in months October, December and November. </p><strong>Conclusion: </strong>Cutaneous leishmaniasis is an endemic disease in desert rural areas and is developing in suburban parts of Damghan therefore, comprehensive planning for control and prevention of the disease is necessary. کليدواژه ها: ليشمانيوز جلدی، اپيدميولوژی، دامغان Keywords: Cutaneous Leishmaniasis, Epidemiology, Damghan 131 135 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-573-1&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Mohammadi Azni S. صادق محمدی ازنی sadegh_azni@yahoo.com 7700319475328460014455 Yes Damghan Health Center, Semnan University of Medical Sciences, Damghan, Iran مرکز بهداشت دامغان، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، دامغان، ايران Nokandeh Z. زينب نوکنده 7700319475328460014456 No Department of Biology, Faculty of Basic Sciences, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan, Iran گروه زيست شناسی، دانشکده علوم پايه، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ايران Khorsandi A. A. علی اصغر خرسندی 7700319475328460014457 No Damghan Health Center, Semnan University of Medical Sciences, Damghan, Iran مرکز بهداشت دامغان، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، دامغان، ايران Sanei Dehkordi A. R. عليرضا صانعی دهکردی 7700319475328460014458 No Department of Medical Entomology & Vector Control, Faculty of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلين، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ايران

fa مقايسه شاخص‌های دندان و عوامل مرتبط با آن در فرزندان 12-6ساله طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف: </strong>لازمه اقدامات پيشگيری از بيماري­‌های دهان و دندان در هر منطقه، شناخت وضعيت­ موجود آن منطقه است. معاينات دندان­پزشکی موثرترين راه تعيين وضعيت بهداشت دهان و دندان در جامعه است . مطالعه حاضر با هدف تعيين شاخص <strong></strong>دندان­‌های <strong></strong>پوسيده، ازدست‌رفته و ترميم‌شده ( <i>dmft </i>و DMFT ) و عوامل مرتبط با آن در فرزندان 6 تا 12ساله کارکنان نظامی و غيرنظامی انجام شد. <strong></strong></p><p> <strong> روش‌ها: </strong>اين مطالعه مقطعی توصيفی- تحليلی روی 201 نفر از فرزندان 6 تا 12ساله کارکنان نظامی و 200 نفر از فرزندان 6 تا 12ساله کارکنان غيرنظامی مراجعه‌کننده به کلينيک دندان­پزشکی امام خمينی^(ره) شهر تهران در سال 1387 انجام شد. معاينات توسط دندان‌پزشک انجام و نتايج در فرم استاندارد سازمان جهانی بهداشت گردآوری شد. برای تحليل داده­‌ها از نرم‌افزار SPSS 11 استفاده شد. <strong></strong></p><p> <strong> يافته‌ها: </strong>در مجموع، 9359 دندان مورد معاينه قرار گرفت. فراوانی مطلق و نسبی دندان‌های شيری پوسيده، ازدست‌رفته و ترميم‌شده به­ترتيب 1224 (23%)، 185 (4%) و 695 (13%) و دندان ­ های دايمی پوسيده، ازدست‌رفته و ترميم‌شده به­‌ترتيب 238 (8%)، 0 (0) و 162 (4%) بود. ميانگين شاخص dmft 52/3 ± 29/5 و شاخص DMFT 47/1 ± 01/1 محاسبه شد.<i> <strong></strong></i></p><p><i> <strong> </strong></i><strong>نتيجه‌­گيری: </strong>تفاوت معنی‌­داری بين ميانگين شاخص­‌های dmft و DMFT در فرزندان کارکنان نظامی و غيرنظامی وجود ندارد. ارتباط پوسيدگی دندان­‌ها با سن کودکان، استفاده از درمان­‌های پيشگيری دندان­پزشکی <strong>، </strong>تحصيلات والدين و تعداد فرزندان معني­‌دار است. </p><i> </i> <p> <strong> Aims: </strong>Recognizing tooth health condition in each region is essential in order to take prevention measures. Dental exam is the most effective way of determining tooth health condition. The aim of this study was to determine decayed, missing and filled teeth <strong></strong>( DMFT and <i>dmft)</i> indices and their related factors in 6-12 years children of military and non-military personnel. </p><p> <strong> Methods: </strong>This cross-sectional descriptive-analytical survey was performed on 201 of 6-12 year old children of military and 200 of 6-12 year old children of non-military personnel referred to Imam Khomeini dental clinic in Tehran in year 2009. Dental exam was done by a dentist and results were recorded in world health organization standard form. Data was analyzed by SPSS 11. </p><p> <strong> Results: </strong>Overall 9359 teeth were examined. Frequency of decayed, missing and filled teeth <strong></strong>were 1224 (23%), 185 (4%) and 695 (13%), respectively. Frequency of decayed, missing and filled teeth were 238 (8%), 0 (0.0%) and 162 (4%), respectively. In general, mean <i>dmft</i> and DMFT were 5.29 ± 3.52 and 1.01 ± 1.47, respectively. <strong></strong></p><p> <strong> Conclusion: </strong>Mean of DMFT and <i>dmft</i> indices don’t have a significant statistical difference in military and non-military personnel’s children. Tooth decay has a significant correlation with age, parents’ educational level, birth order and primary prevention dental care. These factors should be considered extensively in order to keep children’s teeth healthy. </p> کليدواژه‌‎ها: کودکان 6-12ساله، کارکنان نظامى، «شاخص دندان هاى پوسيده، ازدست‌رفته و ترميم شده» Keywords: 6-12 Year Old Children, Military Personnel, «Decayed, Missing & Filled Teeth Indices» (DMFT & dmft) 137 142 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-513-1&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Karimi Zarchi A. A. علی اکبر کريمی زارچی alikarimi_in@yahoo.com 7700319475328460014445 Yes «Health Research Center» and «Department of Statistics & Epidemiology, Faculty of Health», Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran «مرکز تحقيقات بهداشت» و «گروه آمار و اپيدميولوژی، دانشکده بهداشت»، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Rabbani M. مسعود ربانی 7700319475328460014446 No Imam Khomeini Dental Clinic, Tehran, Iran کلينيک دندان پزشکی امام خمينی(ره)، تهران، ايران Shahroodi P. پرويز شاهرودی 7700319475328460014447 No Department of Statistics & Epidemiology, Faculty of Health, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آمار و اپيدميولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران

fa رضايت‌مندی بيماران از عملکرد تيم بهداشتی- درمانی در زمينه رعايت مفاد منشور حقوق بيمار طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف: </strong>رعايت‌نکردن حقوق بيماران و عدم رضايت ايشان از خدمات ارايه‌شده، باعث کُندی بهبود، افزايش روزهای بستری، تحريک‌پذيری و افزايش هزينه درمان بيمار می‌شود. اين مطالعه با هدف تعيين رضايت‌مندی بيماران از عملکرد تيم بهداشتی- درمانی در زمينه اجرای مفاد منشور حقوق بيماران انجام شد. </p><p> <strong> روش‌­ها: </strong>اين تحقيق، يک مطالعه توصيفی- تحليلی است که روی 384 بيمار بستری در بيمارستان­‌های آجا در شهر تهران در سال 1387 انجام شد. نمونه­‌گيری به روش سهميه­‌ای انجام شد و اطلاعات از طريق مصاحبه و پرکردن پرسش‌نامه پژوهشگر-­ ساخته به­‌دست آمد. به‌­منظور تجزيه و تحليل اطلاعات، از نرم‌افزار SPSS 15 استفاده شد. </p><p> <strong> يافته­‌ها: </strong>8% بيماران از عملکرد پزشکان و 2/17% از عملکرد پرستاران ناراضی بودند. 5/62% بيماران از عملکرد کادر درمانی در شيفت صبح رضايت داشتند. با افزايش تعداد روزهای بستری در بخش، ميزان رضايت‌مندی از عملکرد پزشکان 19% و ميزان رضايت‌مندی از عملکرد پرستاران 50% کاهش يافته و بيماران دارای مدرک زيرديپلم و نيز بيماران بستری در بخش قلب باز، رضايت‌مندی بيشتری از عملکرد کادر درمانی داشتند. </p><strong>نتيجه‌­گيری: </strong>رضايت‌مندی بيماران از عملکرد تيم درمانی در زمينه اجرای مفاد منشور حقوق بيماران در مراکز درمانی آجا با عوامل تعداد روزهای بستری بيماران، نوع بخش، تيم درمانی (پزشک و پرستار) و تحصيلات بيماران در ارتباط است. <p> <strong> Aims: </strong>Neglecting patients’ bill of rights and patients’ dissatisfaction causes delay in recovery and irritability and also increases hospitalization period and costs. This study was done with the aim of evaluating patients’ satisfaction about implementation of patients’ bill of rights by health care team. </p><p> <strong> Methods: </strong>This descriptive-analytic study was performed on 384 inpatients of Tehran Army Hospitals in year 2008. Research units were selected by quota sampling. Data was collected by interviewing patients and documenting the answers in a researcher-made questionnaire. Data were analyzed by SPSS 15. </p><p> <strong> Results </strong>: 8% of patients were not satisfied with physicians and 17.2% of them were not satisfied with nurses. 62.5% of patients were satisfied with health care team of the morning shift. Increased hospitalization days reduced patients’ satisfaction with physician’s function (19%) and nurse’s function (50%). Patients who were hospitalized in open heart surgery wards had the highest level of satisfaction and patents with lower education levels (under diploma) had more satisfaction. </p><strong>Conclusion: </strong>Patients’ satisfaction depends on length of hospitalization, wards, members of medical team (physicians and nurses) and patients’ education level . کليدواژه ها: رضايت‌مندی بيماران، منشور حقوق بيمار، تيم بهداشتی- درمانی Keywords: Patients’ Satisfaction, Patients’ Bill of Right, Health Care Team 143 148 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-517-1&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Kalroozi F. فاطمه کلروزی fkalroozi@yahoo.com 7700319475328460014448 Yes Department of Pediatrics, Faculty of Nursing, Artesh University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه کودکان، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ارتش، تهران، ايران Dadgari F. فهيمه دادگری 7700319475328460014449 No Department of Internal Surgery, Faculty of Nursing, Artesh University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه داخلی جراحی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ارتش، تهران، ايران Zareiyan A. آرمين زارعيان 7700319475328460014450 No Department of Society Health, Faculty of Nursing, Artesh University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه بهداشت جامعه، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ارتش، تهران، ايران

fa ميزان صحت گزارشات آزمايشگاهی مربوط به تب تيفوئيد طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف: </strong>باکتری‌های سالمونلا گروه‌ بزرگی از ارگانيزم‌های روده‌ای هستند و بيماري­‌های ناشی از آلودگی با آنها يکی از مسايل مهم بهداشتی در سراسر جهان به­‌ويژه کشورهای در حال توسعه است. متاسفانه به دلايل مختلف تشخيص و گزارش­‌دهی آزمايشگاهی آنها به‌­درستی انجام نمی‌­گيرد. اين مطالعه با هدف بررسی ميزان صحت موارد گزارش‌شده تب تيفوئيد در مدت دو سال در تهران انجام شد. </p><p> <strong> روش‌­ها: </strong>اين مطالعه توصيفی در طی سال‌­های 1386 و 1387 روی نمونه­‌های دريافتی مشکوک به سالمونلا از چند بيمارستان تهران انجام شد. نمونه‌ها به روش­‌های استاندارد باکتريولوژی از جمله کشت بر روی محيط‌­های استاندارد، تست­‌های بيوشيميايی و افتراقی و سرولوژيک به ­کمک آنتی‌سرم­‌های پلی- و مونووالان تعيين هويت شدند. سپس نتايج به‌­دست‌آمده با گزارش­‌های آزمايشگاه‌­های تشخيصی مربوط به اين بيمارستان­‌ها مقايسه شد. </p><p> <strong> يافته‌­ها: </strong>در بين 161 نمونه مشکوک به سالمونلا، 60 نمونه به‌­عنوان <i>سالمونلا تايفی</i> گزارش شده بود. با وجود اين­که نمونه­‌ها متعلق به سروتايپ D سالمونلا بودند، هيچ‌­کدام با آنتي­سرم اختصاصی عليه <i>سالمونلا تايفی</i> واکنش نداده در نتيجه سالمونلاهای غيرتايفوئيدی به اشتباه تحت عنوان <i>سالمونلا تايفی</i> گزارش شده بودند. </p><strong>نتيجه‌­گيری: </strong>تشخيص دقيق آزمايشگاهی گونه‌­های سالمونلا همواره بايد مورد تاکيد باشد، چراکه گزارش نادرست مي­‌تواند پزشک را از اتخاذ راهکارهای مناسب درمانی و حمايتی منحرف نمايد و روند معالجه را با اختلال مواجه سازد. <p> <strong> Aims </strong><strong>: </strong>Salmonellae organisms are a large group of enteric bacteria and their infections present an important public health problem worldwide particularly in developing countries. Regretfully, Diagnosis and laboratory report of Salmonellae organisms is not performed correctly, due to a variety of reasons. This study was designed to determine the accuracy of laboratory reports of typhoid fever in Tehran during a two year period. </p><p> <strong> Methods </strong><strong>: </strong>This descriptive study was carried out on clinical samples diagnosed as <i>Salmonella</i> <i>typhi</i> received from a number of hospital laboratories in Tehran in years 2007 and 2008. Bacterial strains were diagnosed and identified by standard differential biochemical and serology tests using poly and mono specific <i>Salmonella</i> antisera. Results were then compared to those reported from the hospital laboratories. </p><p> <strong> Results: </strong>Among 161 samples which were suspected to contain <i>Salmonella typhi </i>, 60 were reported as <i>Salmonella typhi </i>. Standard biochemical and serology test results revealed that although samples belonged to serogroup D of Salmonella<i>, </i>none of them had reacted with specific <i>Salmonella</i> antiserum therefore, all non-typhoidal group D Salmonella strains had been misdiagnosed as <i>Salmonella typhi.</i> </p><strong>Conclusion: </strong>The <a href="http://scholar.google.com/scholar?q=precise+laboratory+identification+of+salmonella+spp+should+be+emphasized&amp;hl=en&amp;um=1&amp;ie=UTF-8&amp;oi=scholart">precise laboratory identification of <i>Salmonella</i> <i>typhi</i> should be emphasized </a>, because laboratory reports with misdiagnosed <i>Salmonella</i> <i>typhi</i> may prevent physicians from taking proper supportive and curative measures and impair the treatment process. کليدواژه ها: تب تيفوئيد، سالمونلا تايفی، سالمونلای غيرتيفوئيدی Keywords: Typhoid fever, Salmonella typhi, Non-Typhoidal Salmonella 149 152 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-197-8&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Ranjbar R. رضا رنجبر 7700319475328460014451 No Molecular Biology Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات بيولوژی مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Izadi M. مرتضی ايزدی morteza_izadi@yahoo.com 7700319475328460014452 Yes Health Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Joneydi Jafari N. نعمت ا... جنيدی جعفری 7700319475328460014453 No Health Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Panahi Y. يونس پناهی 7700319475328460014454 No Chemical Injuries Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات آسيب های شيميايی، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران

fa ميزان اختلال استرس پس از ضربه نيابی در فرزندان جانبازان شيميايی طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف: </strong>اختلال استرس پس از ضربه يکی از اختلالاتی است که نه­‌تنها کيفيت زندگی جانباز، بلکه خانواده او را تحت تاثير قرار مي­‌دهد و تجربه آسيب در يکی از اعضای خانواده، مي­‌تواند ساير افراد خانواده را نيز متاثر سازد. اين پژوهش با هدف بررسی شدت و فراوانی علايم <a name="OLE_LINK2"></a><a name="OLE_LINK1">اختلال استرس پس از ضربه نيابی </a>در فرزندان مصدومان شيميايی انجام شد. <strong></strong><strong></strong></p><p> <strong> روش‌­ها: </strong>اين مطالعه توصيفی- تحليلی مقطعی روی 528 نفر از اهالی شهرستان سردشت در سال 1388 انجام شد. برای انتخاب گروه مورد، فرزندان تمام خانواده­‌های مصدومان شيميايی شهرستان سردشت مورد بررسی قرار گرفتند. برای انتخاب گروه کنترل، 5 منطقه شهرستان سردشت به‌­صورت تصادفی خوشه‌ای و 600 خانواده به­‌صورت تصادفی سيستماتيک انتخاب شدند. در مجموع 528 نفر دارای معيارهای ورود به مطالعه شناخته شدند و 286 نفر به­‌عنوان گروه مورد و 242 نفر به­‌عنوان گروه کنترل، از نظر علايم <strong></strong>اختلال استرس پس از ضربه نيابی بر اساس پرسش‌نامه مي­‌سی‌­سي­‌پی بررسی و مقايسه شدند. داده‌ها با نرم­‌افزار SPSS 14 تحليل شد. </p><p> <strong> يافته‌ها: </strong>نمره کل مي­‌سی‌­سی‌­پی در فرزندان جانبازان شيميايی 92/13 ± 88/128 و در گروه کنترل 70/22 ± 34/108 بود (0.05>p). نمره کل می‌سی‌سي­پی در پدران گروه مورد نيز بيشتر از پدران گروه کنترل بود (0.05>p). تفاوت معنی‌­داری در نمره فرزندان بر حسب جنس و گروه‌­های سنی وجود نداشت. </p><strong>نتيجه‌­گيری: </strong>استرس روانی ناشی از آسيب شيميايی پدر به فرزندان منتقل می‌شود و لازم است به عنوان يک مشکل جدی نسبت به پيشگيری و درمان آن اقدام شود. <p> <strong> Aims: </strong>Post Traumatic Stress Disorder is a problem which affects both victims’ and their families’ quality of life and experiencing Injury by each family member can affect other members of the family. <strong></strong>This study was performed to evaluate the symptoms of secondary Post Traumatic Stress Disorder among chemical warfare victims’ children. </p><p> <strong> Methods: </strong>This descriptive-analytical cross-sectional study was performed on 528 residents of Sardasht in year 2009. All chemical warfare victims’ children of Sardasht were evaluated in order to enter the study as case group. 5 districts of Sardasht were selected using cluster random method, from which 600 families were selected using systematic random method. Totally, 528 were eligible to take part in the study (286 as case group and 242 as control group). Presence of secondary Post Traumatic Stress Disorder symptoms was evaluated in both groups, using Mississippi questionnaire. Data was analyzed by SPSS 14. </p><p> <strong> Results: </strong>The total Mississippi score was 128.88±13.92 in chemical warfare victims' children and 108.34±22.70 in control group (p<0.05). <strong></strong>The total Mississippi score in chemical victims (case group's fathers) was higher than control group's fathers (p<0.05). <strong></strong>Scores showed no significant differences between different age groups and genders. </p><strong>Conclusion: </strong>Fathers’ Post Traumatic Stress Disorder due to chemical warfare transfers to their children and must be prevented and treated as a serious problem. کليدواژه ها: اختلال استرس پس از ضربه نيابی، مصدومان شيميايی Keywords: Secondary Post Traumatic Stress Disorder, Chemical Victims 153 159 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-13-11&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Ahmadi Kh. خدابخش احمدی kh_ahmady@yahoo.com 7700319475328460014441 Yes Behavioral Sciences Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی بقيه‌ا... (عج)، تهران، ايران Reshadatjoo M. محمود رشادت جو 7700319475328460014442 No Students’ Research Committee, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran کميته تحقيقات دانشجويی، دانشگاه علوم پزشکی اروميه، اروميه، ايران Karami Gh. R. غلامرضا کرمی 7700319475328460014443 No Department of Psychiatry, Faculty of Medicine, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه روان پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Anisi J. جعفر انيسی 7700319475328460014444 No Behavioral Sciences Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی بقيه‌ا... (عج)، تهران، ايران

fa هاپلوتيپ‌های ميتوکندري؛ ابزاری قدرتمند در مردم‌شناسی و کشف جرم طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف: </strong>ژنوم ميتوکندری سلول­‌های انسانی دارای 16569 نوکلئوتيد است و دگرگوني­ در ناحيه HVSI ، ده برابر سريع­‌تر از DNA کروموزومی رخ می‌دهد. اين تحقيق با هدف مطالعه ميزان پلي­مورفيزم، تعيين درصد جهش و محاسبه ميزان تنوع نوکلئوتيدهای جهش‌­يافته و واريانس هاپلوتيپ‌­ها در اقوام مختلف ايرانی انجام شد. <strong></strong></p><p> <strong> روش‌­ها: </strong>357 نمونه تصادفی خون افراد بومی و غيرخويشاوند منتسب به اقوام فارس، ترک آذری، گيلک، کرد، سيستانی، بلوچ، عرب و ترکمن جمع‌آوری شد. پس از تخليص DNA ميتوکندری و تکثير ناحيه HVSI ، تعيين توالی آن توسط دستگاه توالي­‌گر ABI 310 انجام شد. توالي­‌ها با برنامه Clustalx با توالی مرجع کمبريج مقايسه و نوکلئوتيدهای جهش­‌يافته و پلی‌مورفيزم­‌ها مشخص شد. سپس از طريق درخت فيلوژنتيک ژنوم ميتوکندری، هاپلوگروپ‌­ها مشخص شد . </p><p> <strong> يافته‌ها: </strong>بيشترين جهش با هموپلازی بالا در فارس‌­ها (40%) و کمترين مقادير در سيستانی‌­ها (13%) مشاهده شد. کمترين تنوع هاپلوتيپ مربوط به قوم فارس با 0.862 و بيشترين تنوع هاپلوتيپ مربوط به سيستانی‌ها با 0.87 بود. در اکثريت اقوام ايرانی هاپلوگروپ HV فراوان­‌ترين هاپلوگروپ بود. </p><p> <strong> نتيجه­‌گيری: </strong>فراوانی هاپلوتيپ­‌های بي­‌نظير DNA ميتوکندری بين اقوام، بيشتر از فراوانی آن درون افراد يک قوم است. پايين‌بودن تنوع در يکی از اقوام، بيانگر رعايت ازدواج درون‌قومی و عدم ورود ميتوکندري­‌های غيربومی در آن است. بالابودن واريانس در قومی ديگر نشان­‌دهنده اهميت DNA ميتوکندری در شناسايی هويت افراد اين قوم در پرونده­‌های جنايی است. بالابودن تعداد جهش در يکی از اقوام نشان­گر قديمي­‌تر بودن اين قوم است. </p> <p> <strong> Aims: </strong>Human mitochondrial DNA (mtDNA) contains 16,569 nucleotide and changes in mtDNA HVSI region occur 10 times faster than genomic DNA. The <strong></strong>aim of this study was to assess polymorphism, the rate of mutation, homoplasy, frequency of haplogroups, haplotype variance and nucleotide diversity in HVSI region of mtDNA of Iranian ethnic groups. </p><p> <strong> Methods: </strong>Blood samples were randomly obtained from 357 native non-relatives Fars, Azerbaijani, Gilaki, Kurdish, Baluch, Sistani, Turkmen and Arab volunteers. mtDNA was extracted and amplification of HVSI region was carried out. Automated DNA sequencing was carried out on a DNA Sequencer (ABI 310). The sequences were aligned based on the Cambridge reference sequence by Clustalx program and mutations and polymorphisms were determined. Haplogroups were determined according to mtDNA phylogenetic tree. </p><p> <strong> Results: </strong>Highest and lowest homoplasy was observed in Fars people (40%) and Sistani people (13%) respectively. The lowest nucleotide diversity among all studied ethnic groups belonged to Fars people and it was 0.862. Haplotype variance was 0.87 in Sistani people which was the highest. The most common haplogroup among different ethnic groups was HV. </p><p> <strong> Conclusion: </strong>Frequency of<strong> </strong>mtDNA unique haplotypes among different ethnic groups is higher than that of a single ethnic group. Lower nucleotide diversity in one of ethnic groups demonstrates that they do not marry people with different ethnicities. Higher variance of haplotypes in other ethnic group indicates the importance of mtDNA in detecting their identity in criminal cases. Higher mutations in one of ethnic groups demonstrate that they are the most ancient ethnic group in Iran. </p> کليدواژه ها: ژنوم ميتوکندری، هاپلوتيپ، ژنتيک قوميتی Keywords: Mitochondrial DNA, Haplotype, Ethno Genetic 161 165 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-397-1&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Fakhraz M. R. ميررحيم فخرز hamid4348@yahoo.com 7700319475328460014459 Yes Forensic Laboratory, Department of Biology, NAJA Identification Head-Quarter, Tehran, Iran آزمايشگاه جنايی، گروه زيست شناسی، اداره کل تشخيص هويت ناجا، تهران، ايران Tavallaei M. محمود تولايی 7700319475328460014460 No Department of Biology, Faculty of Science, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه علوم زيستی، دانشکده علوم، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Hooshmand M. مسعود هوشمند 7700319475328460014461 No Department of Human Genetics, National Institute of Genetic Engineering & Biotechnology, Tehran, Iran گروه ژنتيک انسانی، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتيک و زيست‌فنّاوری، تهران، ايران Sajjadian A. عبدا... سجاديان 7700319475328460014462 No Forensic Laboratory, Department of Biology, NAJA Identification Head-Quarter, Tehran, Iran آزمايشگاه جنايی، گروه زيست شناسی، اداره کل تشخيص هويت ناجا، تهران، ايران

fa ارزيابی سطح آمادگی مقابله با بحران در بيمارستان های دانشگاه علوم پزشکی منتخب -1388 طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف: </strong>مراکز درمانی به­‌ويژه بيمارستان­‌ها به‌­عنوان مهم­‌ترين مراکز مداوای مصدومان و مجروحان برای انجام ماموريت در زمان بحران نيازمند کسب آمادگی مناسب هستند. اين مطالعه با هدف ارزيابی سطح آمادگی مقابله با بحران در چند بيمارستان منتخب ايران انجام شد. </p><p> <strong> روش­‌ها: </strong>اين پژوهش توصيفی- مقطعی در 3 بيمارستان منتخب ايران در سال 1388 اجرا شد. داده‌ها با چک­‌ليست 220سئوالی معتبر حاصل پايان‌نامه کارشناسی ارشد جمع‌­آوری شد و پايايی آن با آزمون کاپا ارزيابی شد. داده‌ها با کمک آمار توصيفی و بر اساس مقياس 5 قسمتی ليکرت با نرم­‌افزار SPSS 15 تجزيه وتحليل شد. </p><p> <strong> يافته‌­ها: </strong>ميانگين امتياز آمادگی قسمت­‌های مختلف بيمارستان‌ها اعم از پذيرش، امنيت، تخليه و انتقال، نيروی انسانی، ارتباطات، ترافيک، اورژانس، آموزش، پشتيبانی و مديريت در مجموع به‌ترتيب 21، 45، 49، 44.5، 54، 49، 64.5، 68.5 ، 70 و 80% محاسبه شد. به‌­طور کلی ميانگين آمادگی بيمارستان­‌های مورد مطالعه 54.5% ارزيابی شد. </p><p> <strong> نتيجه­‌گيری: </strong>سطح آمادگی بيمارستان­‌های مورد مطالعه طبق مقياس ليکرت در قسمت­‌های مديريت، اورژانس، پشتيبانی و آموزش در وضعيت خوب و از لحاظ نيروی انسانی، امنيت، تخليه و انتقال، ارتباطات و ترافيک در حد متوسط و از نظر پذيرش ضعيف است. </p> <p> <strong> Aims: </strong>Medical centers, especially hospitals need readiness in order to fulfill their mission in disasters as the most important settings for treatment of wounded and injured people. Therefore, this study was performed to assess the readiness level of some selected hospitals of Iran. <strong></strong></p><p> <strong> Methods: </strong>This cross-sectional descriptive study was carried out in 3 selected hospitals of Iran in year 2009. Data was collected by a validated 220 questions checklist taken from a master degree thesis. Reliability of the checklist was confirmed with Kappa test. Data was analyzed by SPSS 15, using descriptive statistics and a five-section Likert scale. </p><p> <strong> Results: </strong>Mean scores of 10 units of hospitals such as admission, safety, evacuation and transport, staffing, communication, traffic, emergency, training, logistic, and management were respectively 21, 45, 49, 44.5, 54, 49, 64.5, 68.5, 70, and 80%. Generally, the average readiness score for all hospitals was 54.5%. </p><strong>Conclusion: </strong>Readiness level of studied hospitals is good in emergency, training, logistic and management units. Readiness level is medium in safety, evacuation and transport, staffing, communication and traffic and is weak in admission, according to Likert scale. کليدواژه ها: آمادگی، بيمارستان، بحران Keywords: Readiness, Hospital, Crisis 167 171 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-569-1&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Daneshmandi M. محمد دانشمندی 7700319475328460014463 No Department of Military Nursing, Faculty of Nursing, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری نظامی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Amiri H. حسين اميری amirizh@yahoo.com 7700319475328460014464 Yes Department of Military Nursing, Faculty of Nursing, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری نظامی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Vahedi M. مسعود واحدی 7700319475328460014465 No Department of Military Nursing, Faculty of Nursing, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری نظامی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Farshi M. معصومه فرشی 7700319475328460014466 No Department of Military Nursing, Faculty of Nursing, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری نظامی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Saghafi عبدا... ثقفی 7700319475328460014467 No Department of Internal Surgical Nursing, Faculty of Nursing, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Zigheymat فرزانه ذيقيمت 7700319475328460014468 No Department of Military Nursing, Faculty of Nursing, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری نظامی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران

fa مقايسه اثربخشی الگوهای درمان «شناختی- رفتاري» و «حساسيت‌زدايی حرکات چشم و پردازش مجدد» بر بيماران مبتلا به اختلال استرس پس از ضربه ناشی از جنگ طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p style="direction: rtl;"> <strong> ا</strong><strong>هداف: </strong>اختلال استرس پس از ضربه، نوعی اختلال اضطرابی است که در افرادی که در معرض وقايع آسيب‌­رسان روانی قرار گرفته‌­اند بروز می‌­کند. روش درمان شناختی- رفتاری يکی از متداول­‌ترين روش‌­های درمان روان‌­شناختی است. روش درمانی حساسيت­‌زدايی حرکات چشم و پردازش مجدد نيز به‌­عنوان يکی از درمان­‌های نسبتاً جديد و سريع روان­‌شناختی اختلال استرس پس از ضربه شناخته مي­‌شود. اين مطالعه با هدف مقايسه اثربخشی دو روش درمان شناختی- رفتاری و حساسيت‌زدايی حرکات چشم و پردازش مجدد برکاهش علايم اختصاصی و بهبودی بيماران مبتلا به اختلال استرس پس از ضربه ناشی از جنگ انجام شد . </p><p> <strong> روش‌­ها: </strong>اين مطالعه از نوع مطالعات آزمايشی است که در سال 1377 انجام شد. در اين مطالعه با استفاده از طرح شبه­‌آزمايشی، تعداد 45نفر از جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از ضربه ناشی ازجنگ، با انتخاب و جايگزينی تصادفی مورد بررسی قرار گرفتند. آزمودني­‌ها به‌صورت تصادفی به 3 گروه 15نفره درمان شناختی- رفتاری ، حساسيت‌زدايی حرکات چشم و پردازش مجدد و کنترل تقسيم شدند. ابزار جمع‌­آوری اطلاعات شامل فهرست اختلال استرس پس از ضربه ويرايش نظامی PCL-M و چک‌ليست اختلالات روانی SCL-90-R بود. داده­‌ها پس از جمع‌­آوری به­‌وسيله نرم‌افزار SPSS 16 با آزمون­‌های آمار استنباطی مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. </p><p> <strong> يافته‌­ها: </strong>نمرات هر دو گروه درمان شناختی- رفتاری و حساسيت‌زدايی حرکات چشم و پردازش مجدد نسبت به پس آزمون گروه شاهد تفاوت معنادار داشت. </p><strong>نتيجه­‌گيری: </strong>هر دو روش درمانی بر کاهش علايم به اختلال استرس پس از ضربه موثر است. <p> <strong> Aims: </strong>Post Traumatic Stress Disorder (PTSD) is an anxiety disorder which can develop after exposure to any event which results in psychological trauma. Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) is the most commonly used treatment for the disease and Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) is a more rapid, relatively recent method . This study was designed with the aim of comparing the efficacy of Cognitive-Behavioral Therapy and Eye Movement Desensitization and Reprocessing method on reduction of specific symptoms and recovery in patients suffering from PTSD due to war. </p><p> <strong> Methods: </strong>This experimental study was performed in year 2008. 45 veterans suffering from PTSD were divided randomly into three CBT, EMDR and control groups. Each of the mentioned groups contained 15 members. Two questionnaires including PTSD checklist-military version and symptom checklist 90 revised were applied in order to collect data. Data was analyzed using inferential statistical tests by SPSS 16. </p><p> <strong> Results: </strong>Scores of CBT group and EMDR group had a significant difference from control group scores. </p><strong>Conclusion : </strong>B oth models are effective on reduction of symptoms in PTSD. کليدواژه ها: اختلال استرس پس از ضربه، درمان شناختی- رفتاری، حساسيت زدايی حرکات چشم و پردازش مجدد Keywords: Post Traumatic Stress Disorder (PTSD), Cognitive-Behavioral Therapy (CBT), Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) 173 178 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-581-1&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Ahmadizadeh M. J. محمد جواد احمدی زاده mjahmadizadeh@yahoo.com 7700319475328460014469 Yes Department of Clinical & General Psychology, Faculty of Psychology & Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی بالينی و عمومی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربيتی، دانشگاه علامه طباطبايی، تهران، ايران Eskandari H. حسين اسکندری 7700319475328460014470 No Department of Clinical & General Psychology, Faculty of Psychology & Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی بالينی و عمومی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربيتی، دانشگاه علامه طباطبايی، تهران، ايران Falsafinejad M. R. محمدرضا فلسفی نژاد 7700319475328460014471 No Department of Assessment & Measuring, Faculty of Psychology & Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran گروه سنجش و اندازه‌گيری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربيتی، دانشگاه علامه طباطبايی، تهران، ايران Borjali A. احمد برجعلی 7700319475328460014472 No Department of Clinical & General Psychology, Faculty of Psychology & Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی بالينی و عمومی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربيتی، دانشگاه علامه طباطبايی، تهران، ايران