مجله طب نظامی MilMed Journal Medical Sciences http://www.militarymedj.ir 77 journal77 1735-1537 1735-7667 fa jalali 1388 10 1 gregorian 2010 1 1 11 4 online 1 fulltext

fa مقايسه پيش نيازهای اجرای HACCP در بخش تغذيه دو مرکز بهداشتی- درمانی نظامی و غيرنظامی طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف. </strong>وجود سيستم HACCP در بخش تغذيه يکی از شاخص‌های بسيار مهم در ارزيابی مراکز ارايه خدمات بهداشتی- درمانی محسوب مي‎­شود. هدف از اين مطالعه، بررسی و مقايسه پيش‌نيازهای اجرای اين سيستم در بخش تغذيه دو مرکز بهداشتی- درمانی نظامی و غيرنظامی بود. </p><p> <strong> روش‌­ها. </strong>در اين مطالعه توصيفی- مقطعی، برای بررسی پنج محور اصلی مورد مطالعه، پرسش­‌نامه محقق‌­ساخته تهيه شد و پس از تاييد پايايی و روايی با مصاحبه تکميل گرديد. داده­‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS 17 و آزمون آماری من- ويتنی مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. </p><p> <strong> يافته‌­ها. </strong>مراکز بهداشتی- درمانی نظامی و غيرنظامی مورد بررسی به‌­ترتيب 8/77 و 8/70% پيش‌نيازهای HACCP را دارا بودند. ميانگين امتياز اين دو مرکز در پنج محور مورد بررسی به‌ترتيب برابر 40/1±89/3 و 61/1±54/3 تعيين شد. در بين متغيرهای مورد مطالعه، تنها در مورد بهداشت محيط (از محور سوم) اختلاف معنی‌دار بين دو مرکز بهداشتی- درمانی مشاهده شد ( 0.05&gt;p). </p><strong>نتيجه­‌گيری. </strong>اجرای سيستم HACCP در بخش تغذيه بيمارستان‌­ها لازم و ضروری است و در حفظ و ارتقای سلامت کارکنان و بيماران و ميزان رضايت­‌مندی و کارآيی آنان تاثير مثبتی دارد. <p> <strong> Aims. </strong>Existence of HACCP system in nutrition department is one of the important factors for evaluation of health-treatment service providers. The aim of this study was to evaluate and compare the HACCP implementation requirements in nutrition departments of two military and non-military health<a name="OLE_LINK20"></a><a name="OLE_LINK19"> -treatment centers </a>. <u /></p><p> <strong> Methods. </strong><strong></strong>In this cross-sectional study for analyzing five main axes a researcher-made questionnaire was designed ant filled after confirming its reliability and validity by interview. Data was analyzed by SPSS 17 and Mann-Whitney test. </p><p> <strong> Results. </strong>Military and non-military health-treatment centers had 77.8 and 70.8% of HACCP implementation requirements and the mean score of all five axes were 3.89 ± 1.4 and 3.54 ± 1.61, respectively. Among variables of study, only the amount of public health (from third axis) had a significant difference between two health-treatment centers (p<0.05). <strong></strong></p><strong>Conclusion. </strong>Implementation of HACCP system is necessary in health-treatment centers and it has positive impact to improve the health of staff and patients in both satisfaction and efficiency. کليدواژه ها: بخش تغذيه، مراکز بهداشتی- درمانی، HACCP، کنترل کيفيت Keywords: Nutrition Department, Health-Treatment Centers, HACCP, Quality Control 191 196 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-353-4&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Rafati H. حسن رفعتی hasan.rafati@gmail.com 7700319475328460014198 Yes Research Center of Trauma, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran :” مرکز تحقيقات تروما، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Tavakoli H. R. حميدرضا توکلی 7700319475328460014199 No Research Center of Health, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Amerion A. احمد عامريون 7700319475328460014200 No Management of Health-Treatment Services Department, School of Health, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مديريت خدمات بهداشتی- درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه‌ا...(عج)، تهران، ايران Hoseinpoor M. J. محمدجواد حسين پور 7700319475328460014201 No Management of Research Department, School of Health, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مديريت تحقيقات، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه‌ا...(عج)، تهران، ايران Nasiri T. طه نصيری 7700319475328460014202 No Management of Health-Treatment Services Department, School of Health, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مديريت خدمات بهداشتی- درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه‌ا...(عج)، تهران، ايران

fa اثر اِن استيل سيستئين بر کيفيت خواب و وضعيت تنفسی معتادان به مورفينِ در حال ترک؛ مطالعه پايلوت طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف. </strong>اختلال خواب و مشکلات تنفسی از شکايات عمده افراد معتاد به مورفين است. داروهای آنتي­‌اکسيدان سبب بهبود کيفيت خواب مي­‌شوند. اين مطالعه با هدف تعيين اثر اِن­‌استيل­‌سيستئين (NAC) بر کيفيت خواب و وضعيت تنفسی معتادان به مورفين در حال ترک انجام شد. </p><p> <strong> روش‌­ها. </strong>در اين کارآزمايی بالينی دوسوکور، از ميان افراد معتاد به مورفين در حال ترک به‌­روش نمونه­‌گيری سيستماتيک دو گروه برای مصرف دارو (17 نفر) و دارونما (15 نفر) انتخاب شدند و به­‌مدت 45 روز به­‌ترتيب 1200 ميلي­‌گرم NAC و دارونما به آنها داده شد. قبل و بعد از مطالعه، وضعيت خواب بيماران توسط پرسش‌­نامه وضعيت خواب <i>پيلسبورگ</i> و وضعيت تنفسی آنها با روش پيک­فلومتری بررسی و در نهايت نتايج آن، به‌وسيله آزمون­‌های آماری فيشر، من- ويتنی و ويلکاکسون تجزيه و تحليل شد. </p><p> <strong> يافته‌­ها. </strong>ميانگين نمره PSQI قبل از انجام مداخله در گروه دارو 64/4±76/10 و در گروه دارونما 47/6±07/10 و پس از انجام مداخله به‌­ترتيب 62/2±29/5 و 87/2±40/4 بود که در هر دو گروه نسبت به ابتدای مطالعه بهبود معني­‌داری داشت. درحالی‌­که در ابتدا و در انتها نسبت به يکديگر اختلاف معني­‌داری نداشتند. NAC سبب بهبود معني­‌دار نتايج پيک­فلومتری در گروه دارو شد، اما نتايج دو گروه در مقايسه با يکديگر در پايان طرح، اختلاف معنی‌داری نداشت. </p><strong>نتيجه­‌گيری. </strong><a name="OLE_LINK26"></a><a name="OLE_LINK25">داروی </a>NAC در مقايسه با دارونما، سبب بهبود معنی‌­دار کيفيت خواب و عملکرد ريوی در معتادان به مورفين در حال ترک نمي­‌شود. <p> <strong> Aims. </strong>Sleep and respiratory disorders are common in addict persons. Anti-oxidant drugs improve sleep quality. The aim of this study was to evaluate the NAC effects on respiratory function and sleep quality in addict persons who are in treatment period. <u /></p><p> <strong> Methods. </strong>In this double blind clinical trial study, two drug (17 addicts) and placebo (15 addicts) groups were selected with systematic sampling method among the persons who referred for treatment of their opium addiction. 1200 mg/day drug and placebo were administered to drug and placebo groups, respectively, for 45 days. Sleep quality were evaluated with <a name="OLE_LINK24"></a><a name="OLE_LINK23"><i>Pittsburgh Sleep Quality Index </i></a>(PSQI ) and respiratory function was evaluated with peak flowmetery, before and after drug administration. Finally, the results were analyzed with Fisher, Mann-Whitney and Wilcoxon. </p><p> <strong> Results. </strong>PSQI total point mean, before intervention was 10.76 ± 4.64 in drug group and 10.07 ± 6.47 in placebo group and after intervention was 5.29 ± 2.62 in drug group and 4.40 ± 2.87 in placebo group. There was a significant relation between PSQI total points before the intervention, comparing with after the intervention in two groups. But there was no significant relation between PSQI total point before and after the study in drug group comparing to placebo group, before and after the study. NAC improved peak flowmetery results but there were no significant relation at the end of study between drug and placebo groups. <strong></strong></p><strong>Conclusion. </strong>NAC drug compared with placebo, does not significantly improve sleep quality and pulmonary function in morphine addicts. کليدواژه ها: اِن استيل سيستئين، کيفيت خواب، اعتياد، وضعيت تنفسی Keywords: N-Acetyl Cysteine, Sleep Quality, Addiction, Respiratory Situation 197 201 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-49-7&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Shohrati M. مجيد شهرتی shohratimajid@yahoo.com 7700319475328460014192 Yes Research Center of Chemical Injuries, Baqiyatallah Institute of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات آسيب های شيميايی، پژوهشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Shajiei A. آرش شجيعی 7700319475328460014193 No Research Center of Chemical Injuries, Baqiyatallah Institute of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات آسيب های شيميايی، پژوهشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Nekouhesh L. لادن نکوهش 7700319475328460014194 No Research Center of Chemical Injuries, Baqiyatallah Institute of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات آسيب های شيميايی، پژوهشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Almasi V. وحيد الماسی 7700319475328460014195 No Research Center of Chemical Injuries, Baqiyatallah Institute of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات آسيب های شيميايی، پژوهشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Naghizadeh M. M. محمد مهدی نقی زاده 7700319475328460014196 No Research Center of Chemical Injuries, Baqiyatallah Institute of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات آسيب های شيميايی، پژوهشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Ghanei M. مصطفی قانعی 7700319475328460014197 No Research Center of Chemical Injuries, Baqiyatallah Institute of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات آسيب های شيميايی، پژوهشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران

fa وضعيت اشتغال دانش آموختگان رشته مديريت خدمات بهداشتی- درمانی طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف. </strong><a name="OLE_LINK14"></a><a name="OLE_LINK13">داشتن نيروی کارآمد کافی در تمام رشته‌­ها از جمله رشته­‌های مرتبط با بهداشت و </a>درمان، برای هر سازمان ضروری است. اين نيروها بعد از تربيت شدن بايد به­‌طور مناسب از نظر جغرافيايی، نوع حرفه، تخصص و جنسيت توزيع شده، با نظارت صحيح و کارآمد به­‌کار گرفته شوند تا بهترين اثر را داشته باشند. با توجه به کمبود اطلاعات و مستندات درخصوص فعاليت‌­های شغلی دانش‌­آموختگان رشته مديريت خدمات بهداشتی- درمانی، اين مطالعه با هدف تعيين وضعيت اشتغال آنها انجام شد. </p><p> <strong> روش­‌ها. </strong><a name="OLE_LINK16"></a><a name="OLE_LINK15">اين مطالعه توصيفی- مقطعی روی 85 دانش‌­آموخته رشته مديريت خدمات بهداشتی- درمانی يکی از دانشگاه­‌های علوم پزشکی شهر تهران که به‌­روش سرشماری انتخاب شدند انجام شد. برای جمع‌­آوری داد‌­ه‌ها از پرسش‌­نامه محقق­‌ساخته استفاده شد که پايايی و روايی آن تاييد شده بود. داده­‌های جمع‌آوري­‌شده با نرم‌افزار </a>SPSS 13 و با استفاده از آمار توصيفی و آزمون مجذور کای مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. </p><p> <strong> يافته‌ها. </strong><a name="OLE_LINK19"></a><a name="OLE_LINK18"></a><a name="OLE_LINK17">ميزان دسترسی به دانش­‌آموختگان 80%،<strong>&nbsp;</strong>ميانگين سنی دانش­‌آموختگان 35/8±25/34 سال و ميانگين مدت خدمت 92/3 سال بود. 2/88% دارای مدرک کارشناسی و 8/11% کارشناسی ارشد بودند. شغل 9/72% دانش‌آموختگان متناسب با رشته تحصيلی آنها و عنوان شغلی 3/75% دانش­‌آموختگان مرتبط با رشته تحصيلی آنها بود. آزمون مجذور کای ارتباط معني­‌داری بين عنوان شغلی دانش‌­آموختگان با رشته تحصيلی آنها نشان داد (0.039=</a>p). </p><p> <strong> نتيجه­‌گيری. </strong><a name="OLE_LINK21"></a><a name="OLE_LINK20">دانش‌­آموختگان رشته مديريت خدمات بهداشتی- درمانی از نظر تناسب محتوای رشته تحصيلی با عنوان و نيازهای شغلی و </a>تناسب رشته تحصيلی با جايگاه شغلی در شرايط مناسبی قرار دارند و در پست­‌های خدمتی متناسب با رشته تحصيلی خود به­‌کار گرفته مي­‌شوند. </p> <p> <strong> Aims. </strong>Having a sufficient number of effective forces in all fields, including fields related to health is essential for any organization. After training, these forces must be properly distributed in geographical, type of profession, expertise and gender terms and be used by proper supervision to have the best effect. Due to the lack of information and documentation about the occupational activities of health-treatment services management graduates, this study was to determine their employment status. </p><p> <strong> Methods. </strong><strong></strong>This cross-sectional study performed on 85 graduates of health-treatment services management field of one of the Tehran city medical universities who were selected through census sampling method. For data collection a researcher-made questionnaire was used which validity and reliability had been confirmed. Collected data was analyzed with SPSS 13 software using descriptive statistics and Chi-square test. </p><p> <strong> Results. </strong>Access to graduates was 80%, mean age of graduates was 34.25±8.35 years and mean duration of service 3.92 years. 88.2% of samples had bachelor degree and 11.8% had master. Occupation of 72.9% of graduates suit their academic major and career of 75.3% graduates were related to their academic major. Chi-square test showed a significant relationship between the job title of graduates with their major (p=0.039). <strong></strong></p><p> <strong> Conclusion. </strong><strong></strong>Health-treatment services management education course graduates have appropriate conditions according to fitness of the title and content of the course and professional needs of their jobs and work in posts <a name="OLE_LINK2"></a><a name="OLE_LINK1">commensurate </a>with their field. </p> کليدواژه ها: دانش آموختگان، مديريت خدمات بهداشتی- درمانی، موقعيت شغلی Keywords: Graduates, Health-Treatment Services Management, Employment Status 203 208 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-186-2&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Sanai nasab H. هرمز سنايی نسب 7700319475328460014186 No Department of Health Training, Faculty of Health, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Dellavari A. R. عبدالرضا دلاوری dellavari82@yahoo.com 7700319475328460014187 Yes Comprehensive Quality Management Research & Development Department , Baqiyatallah Hospital, Tehran, Iran واحد تحقيق و توسعه مديريت کيفيت جامع، بيمارستان بقيه ا... (عج)، تهران، ايران Ghanjal A. علی غنجال 7700319475328460014188 No Health Management Research Center, Baqiyatallah Institute of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات مديريت سلامت، پژوهشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Teymourzadeh E. احسان تيمورزاده 7700319475328460014189 No Health Management Research Center, Baqiyatallah Institute of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات مديريت سلامت، پژوهشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Sedaghat A. علی صداقت 7700319475328460014190 No Health Management Research Center, Baqiyatallah Institute of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات مديريت سلامت، پژوهشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Mirhashemi S. صديقه ميرهاشمی 7700319475328460014191 No Trauma Research Center, Baqiyatallah Institute of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات تروما، پژوهشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران

fa اثر آموزش با استفاده از تکنيک تمرينات ميدانی و مدل حيوانی بر آگاهی کادر درمانی طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف. </strong><a name=""OLE_LINK2""></a><a name=""OLE_LINK1"">حوادث و تروما در سراسر جهان، هرساله قربانيان فراوانی به همراه دارد. در ايران آمار مرگ‌­ومير بيماران ترومايی به‌­صورت غيرقابل‌­قبولی بالاست. لذا بايستی برای کاهش مرگ­‌ومير راه چاره انديشيده شود. اين راه‌کارها در قالب برنامه‌­های اجرايی، آموزشی، پژوهشی، کنترل عمليات و غيره تعريف مي­‌شوند. هدف از اين مطالعه، بررسی تاثير آموزش با مدل حيوانی و تمرينات ميدانی بر آگاهی کادر درمانی بود. </a></p><p> <strong> روش‌­ها. </strong><a name=""OLE_LINK4""></a><a name=""OLE_LINK3"">در اين مطالعه توصيفی که در سال 1364 در يکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی انجام شد، 144 پزشک شاغل در زمينه‌های مختلف، به‌­صورت تصادفی انتخاب شده و در 6 گروه قرار گرفتند. آموزش احيا با استفاده از مدل حيوانی ارايه شد و آزمون­‌های چهار­گزينه‌­ای، تشريحی و عملی، قبل و بعد از کارگاه به عمل آمد. داده‌­ها با استفاده از نرم‌­افزار آماری </a>SPSS 14 با آزمون تی زوجی سنجيده شد. </p><p> <strong> يافته‌ها. </strong>سطح کيفی آگاهی بلافاصله پس از اتمام کارگاه از 26 به 58 و سطح کمی از 49 به 65 ارتقا يافت. همچنين، توانايی عملی افراد از 46 به 75 رسيد. </p><strong>نتيجه‌­گيری. </strong><a name=""OLE_LINK6""></a><a name=""OLE_LINK5"">استفاده از مدل حيوانی و آموزش ميدانی تاثير مثبتی بر ارتقای آگاهی کادر درمانی در نجات مصدومان دارد. </a> <p> <strong> Aims. </strong>Accidents and trauma take many victims all around the world each year. The mortality of trauma patients is unacceptably high in Iran. Therefore, a solution should be considered to reduce the mortality. These solutions are defined in the form of executive, training, research and operations control programs. The aim of this study was to examine the effect of education by field training and animal model on awareness of health staff. </p><p> <strong> Methods. </strong><strong></strong>In this descriptive study that was performed at 2005 in one of medical universities , 144 physicians working in different fields, randomly selected and were divided in 6 groups. Resuscitation training was presented using animal model and multiple-choice tests, essay and practical was done before and after the workshop. Data was evaluated using statistical software SPSS 14 and paired T-test. </p><p> <strong> Results. </strong>Qualitative knowledge level immediately after completion of the workshop increased from 26 to 58 and quantitative knowledge level from 44 to 65. Also individuals practical ability increased from 46 to75.<strong> </strong></p><strong>Conclusion. </strong>Using animal model and field training have positive effects on improving the awareness of health staff in saving injures. کليدواژه ها: آموزش، تروما، مدل حيوانى، تمرينات ميدانی Keywords: Learning, Trauma, Animal Model, Field Exercise 209 212 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-222-7&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Saghafinia M. مسعود ثقفی نيا dr_sagafi@yahoo.com 7700319475328460014182 Yes Trauma Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات تروما، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Golshani M. K. محمدکاظم گلشنی 7700319475328460014183 No Trauma Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات تروما، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Lak M. مرضيه لک 7700319475328460014184 No Department of Anesthesia, Faculty of Medicine, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه بيهوشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Frozanmehr M. J. محمدجواد فروزان مهر 7700319475328460014185 No Department of Anesthesia, Faculty of Medicine, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه بيهوشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران

fa عوامل استرس زا و متغيرهای مرتبط با آنها در کارکنان نظامی طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف. </strong>استرس از پديده‌­هايی است که ميزان يا شدت آن به تناسب محيط و موقعيت‌­های مختلف متفاوت است، به­‌طوري­‌که ميزان استرس در محيط­‌های دارای شرايط کاری دشوار يا آب و هوای نامساعد افزايش پيدا مي­‌کند. اين مطالعه با هدف بررسی و رتبه‌­بندی عوامل استرس‌­زا و همچنين بررسی ميزان همبستگی عوامل استرس‌­زا با متغيرهای جمعيت­‌شناختی گروهی از کارکنان نظامی انجام شد. </p><p> <strong> روش­‌ها. </strong>اين مطالعه توصيفی- همبستگی در گروهی از نيروهای نظامی مستقر در يکی از مناطق ايران انجام شد. 766 نفر از اين نيروها به­‌روش خوشه­‌ای مبتنی بر سهم انتخاب شدند. ابزار تحقيق پرسش‌­نامه محقق­‌ساخته و پرسش­‌نامه اطلاعات دموگرافيک بود. داده­‌ها با استفاده از نرم­‌افزار آماری SPSS 11 و آزمون‌های آماری همبستگی، تحليل واريانس و شفه مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. </p><p> <strong> يافته‌­ها. </strong>بين متغيرهای محيطی و جمعيت­‌شناختی با استرس رابطه معني­‌دار وجود داشت. در رتبه­‌بندی عوامل اصلی استرس‌­زا, بالاترين رتبه مربوط به وضعيت درجه حرارت, کمبود پزشکان متخصص و حاذق و درمانگاه­‌های مناسب بود. رابطه شدت استرس با سن و ميزان تحصيلات معنی‌­دار نبود، ولی بين سابقه کار و ميزان استرس‌­های روانی تفاوت معني­‌داری مشاهده شد. </p><strong>نتيجه‌­گيری. </strong>متغيرهای محيطی و جمعيت‌­شناختی بر ميزان استرس کارکنان نظامی موثر است. <a name="OLE_LINK6"></a><a name="OLE_LINK5">مشکلات منطقه‌ای يا وابسته به شرايط اقليمی و جغرافيايی، مهم‌­ترين عامل استرس‌­زا در کارکنان نظامی هستند. </a> <p> <strong> Aims. </strong>Stress is a phenomenon that has different density and rate according to demographic and geographic situation and increases in hard labor condition or bad climate places. The aim of this study was to rank stressors and determine the relation between demographic variables and stressors in a group of militants. <u /></p><p> <strong> Methods. </strong><strong></strong>This descriptive correlation study performed in a group of militants in one of the regions of Iran. 766 militants were selected by clustered based on proportion method. Instruments were researcher-made and demographic questionnaires . Data was analyzed by SPSS 11 software and correlation test, variance analysis and Scheffe test . </p><p>  aphic variables with stressors. The highest rankings in stressors were temperature and lack of expert physicians and appropriate clinics. The relation of stress rate with age and level of education was not significant but the relation between psychological stresses rate and work experience was significant.<strong> </strong></p><strong>Conclusion. </strong>Geographic and demographic variables affect the stress rate of militants. Regional or problems related to geographical and climatic conditions are the most important stressors in militants. کليدواژه ها: استرس, کارکنان نظامی, عوامل استرس زا Keywords: Stress, Militants, Stressors 213 217 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-303-3&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Azadmarzabadi E. اسفنديار آزادمرزآبادی esfandearazad@yahoo.com 7700319475328460014181 Yes Research Center of Behavioral Sciences, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران

fa اثر حفاظتی گوانوزين در مقابل اثر سمی ديازينون بر آستانه تحريک الکتريکی آميگدال و اکتساب کيندلينگ در موش های صحرايی نر طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف. </strong>با توجه به اثر صرع‌­زايی ديازينون و مصرف وسيع آن، پيشگيری و مقابله با اين آثار اجتناب­‌ناپذير است. اين مطالعه با هدف بررسی اثر حفاظتی گوانوزين در مقابل اثر سمی ديازينون بر آستانه تحريک الکتريکی و اکتساب کيندلينگ کامل در موش‌­های صحرايی نر انجام شد. </p><p> <strong> روش‌­ها. </strong>ابتدا موش­‌های صحرايی نر از نژاد ويستار (350-250 گرم) تحت استرئوتاکسی قرار گرفتند و يک الکترود سه قطبی در قاعده جانبی آميگدال و دو الکترود تک قطبی در سطح جمجمه آنها نصب شد. پس از بهبود، به­‌مدت 10 روز، آستانه تحريک الکتريکی تعيين گرديد. سپس حيوانات به‌­طور روزانه روغن زيتون (گروه کنترل)، گوانوزين خوراکی (mg/kg5/0)، ديازينون (mg/kg30) يا هر دو <strong></strong>را دريافت نمودند. به‌­طور روزانه، آستانه تحريک، ميزان تخليه‌­های متعاقب (ADD) و تعداد تحريکات لازم برای نيل به کيندلينگ کامل ثبت شد. </p><p> <strong> يافته‌­ها. </strong>آستانه تحريک الکتريکی نسبت به گروه کنترل به‌­طور معني­‌داری پس از 30 دقيقه توسط ديازينون کاهش و با گوانوزين افزايش يافت. پيش­‌درمانی با گوانوزين تا حدودی و نيز پس­‌درمانی، کاهش آستانه تحريک ناشی از ديازينون را به‌­طور کامل مهار نمود. ديازينون سبب افزايش معني­‌دار ADD ثبت‌­شده روزانه و نيز ADD تجمعی شد و درمان قبل يا بعد با گوانوزين، آن را مهار کرد. همچنين، تعداد تحريکات لازم برای نيل به کيندلينگ کامل توسط ديازينون کاهش يافت که گوانوزين نه­‌تنها سبب مهار آن شد، بلکه خود به­‌تنهايی نيز آن را افزايش داد. </p><strong>نتيجه­‌گيری. </strong>احتمالاً گوانوزين به‌­تنهايی نيز اثر ضدصرع دارد و مي­‌تواند اثر محافظتی مناسبی در مقابل آثار تشنج‌­زای ديازينون ايجاد نمايد. <p> <strong> Aims. </strong>Regarding to the epileptogenic properties of diazinon (DZ) and its widespread usages, prevention and conflict against these effects is indispensable. The this study was to evaluate the protective effect of guanosine against DZ toxic effects after discharge threshold and kindling acquisition in male rats. <u /></p><p> <strong> Methods. </strong><strong></strong>At first, intact Wistar male rats (250-300g) were stereotaxicaly implanted with a tripolar and two monopolar electrodes in the amygdale and dura, respectively. After recovery, after discharge (AD) threshold was determined in each animal for 10 days. Then, the animals received either olive oil (control), oral guanosine (0.5mg/kg), DZ (30mg/kg) intraperitomeally, or both. AD threshold, after discharge duration (ADD) and number of trials for kindling acquisition were determined daily, 30 minutes post injections. </p><p> <strong> Results. </strong>The AD threshold was significantly reduced by DZ and increased by guanosine after 30 minutes compared to control group. Guanosine pretreatment partially and post-treatment completely inhibited the AD threshold reduction induced by DZ. Also, DZ could significantly increase the daily recorded ADD and also, cumulative ADDs which was inhibited with either pre- or post-treatment by guanosine. The number of trials (stimulations) for fully kindling acquisition was reduced significantly by DZ treatment which was blocked by gounosine post-treatment and guanosine.<strong> </strong></p><strong>Conclusion. </strong>While guanosine alone probably has antiepileptic effects, it can share a suitable protective effect against DZ induced epileptogenesis. کليدواژه ها: ديازينون، کيندلينگ، آميگدال، گوانوزين، تحريک الکتريکی Keywords: Diazinon, Kindling, Guanosine, Amygdala, Electrical Stimulation 219 224 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-416-1&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Vakili H. R. حميدرضا وکيلی 7700319475328460014179 No Department of Pharmacology and Toxicology, Faculty of Medicine, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه فارماکولوژی و سم شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Saberi M. مهدی صابری m_s_saber@yahoo.com 7700319475328460014180 Yes Research Center of Applied Neurosciences, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقيقات علوم اعصاب کاربردی، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران

fa ويژگی های آيروديناميک گفتار به دنبال مواجهه تنفسی با گاز خردل طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف. </strong><a name=""OLE_LINK4""></a><a name=""OLE_LINK3"">اندازه‌­گيري­‌های آيروديناميک، از روش‌­های مفيد و متداول بالينی برای کسب اطلاعات عينی در مورد عملکرد آوايی است. هدف </a>از اين مطالعه، بررسی آيروديناميک­‌های گفتار به­‌دنبال مواجهه تنفسی با گاز خردل و مقايسه آن با افراد عادی بود. </p><p> <strong> روش­‌ها. </strong>اين پژوهش مورد- شاهدی در سال 1386 انجام شد. 19 مرد شيميايی ناشی از گاز خردل به­‌عنوان گروه مورد و 20 مرد به‌­عنوان گروه شاهد به‌­روش نمونه‌­گيری در دسترس انتخاب شدند. ابزار اندازه­‌گيری دستگاه ST1 Dysphonia (ساخت شرکت .G.M) بود. متغيرهای ظرفيت حياتی، زمان آواسازی، حجم آواسازی، ميانگين سرعت جريان هوا در طول آواسازی و حجم کلی بازدم اندازه­‌گيری شدند. مقادير شاخص‌­های سرعت آوايی و ميزان آواسازی نيز مورد سنجش قرار گرفتند. همبستگی بين متغيرهای مورد مطالعه در هر دو گروه نيز مورد بررسی قرار گرفت. داده‌­ها با نرم­‌افزار آماری SPSS 11 و آزمون­‌های تي­‌مستقل و ضريب همبستگی پيرسون تجزيه و تحليل شدند. </p><p> <strong> يافته‌­ها. </strong>در کليه متغيرها به‌­جز ميانگين سرعت جريان هوا، اختلاف آماری معنی‌داری بين گروه مورد و شاهد وجود داشت (0.05&gt;p). طبق نتايج همبستگی بين زمان آواسازی و ظرفيت حياتی و حجم آواسازی و زمان آواسازی در گروه بيمار همبستگی معني­‌دار وجود داشت، درحالی‌که در گروه کنترل اين همبستگی وجود نداشت. </p><strong>نتيجه‌­گيری. </strong>بيماران شيميايی با گاز خردل در شاخص­‌های ظرفيت حياتی، زمان آواسازی، حجم آواسازی، شاخص سرعت آوايی، حجم کلی بازدم و ميزان آواسازی اختلال دارند. <p> <strong> Aims. </strong>Aerodynamic measurements are useful and conventional methods for acquiring clinical information about phonetic function. The purpose of this study was to analyze the aerodynamics of speech subsequent to respiratory exposure to mustard gas and compare it with normal people. <u /></p><p> <strong> Methods. </strong><strong></strong>This case-control research was done in 2007. 19 chemical injured male patients by mustard gas as case group and 20 normal male as control group were selected by achievable sampling method. Aerodynamic analyses were performed by ST1 Dysphonia (manufactured by G.M. Instruments Ltd). Vital capacity, phonation time, phonation volume, mean flow rate and total expired volume were measured. Vocal velocity index and phonation quotient were also calculated. The correlation between variables in two groups was studied. Data was analyzed by SPSS 11 software using independent T-test and <i>Pearson</i> correlation coefficient. </p><p> <strong> Results. </strong>In all variables except "mean flow rate" a statistically significant difference was seen in compare of two groups (p<0.05). There were a significant correlation between phonation time and vital capacity and also phonation volume and phonation time , while this correlation did not exist in control group. <strong></strong></p><strong>Conclusion. </strong>Chemical injuries have failures in vital capacity, phonation time, phonation volume, vocal velocity index, total expired volume and phonation quotient . کليدواژه ها: گفتار، گاز خردل، مواجهه تنفسی Keywords: Speech, Mustard Gas, Inhalation Exposure 225 230 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-399-1&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Heydari F. فاطمه حيدری fatimaheydari@gmail.com 7700319475328460014174 Yes Department of Speech Therapy, University of Welfare Sciences & Rehabilitation, Tehran, Iran گروه گفتار درمانی، دانشگاه علوم بهزيستی و توان بخشی، تهران، ايران Ghanei M. مصطفی قانعی 7700319475328460014175 No Faculty of Medicine, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقيه ا...(عج)، تهران، ايران Salehi A. ابوالفضل صالحی 7700319475328460014176 No Department of Speech & Language, University of Welfare Sciences & Rehabilitation, Tehran, Iran گروه گفتار و زبان، دانشگاه علوم بهزيستی و توان بخشی، تهران، ايران Karimlou M. مسعود کريملو 7700319475328460014177 No Department of Biostatistics & Computer Sciences, University of Welfare Sciences & Rehabilitation, Tehran, Iran گروه آمار زيستی و علوم کامپيوتر، دانشگاه علوم بهزيستی و توان بخشی، تهران، ايران Shemshadi H. هاشم شمشادی 7700319475328460014178 No Department of Speech Reconstructive Surgery, University of Welfare Sciences & Rehabilitation, Tehran, Iran گروه جراحی ترميمی گفتار، دانشگاه علوم بهزيستی و توان بخشی، تهران، ايران

fa تاثير آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر ارتقای رفتارهای پيشگيری کننده از لِيشمانيوز جلدی طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف. </strong><a name=""OLE_LINK6""></a><a name=""OLE_LINK5"">اقدامات پيشگيرانه مانند آموزش و ارتقای سطح آگاهی و مهارت­‌های پيشگيري­‌کننده برای حفاظت فردی در مناطق اندميک، يکی از مهم­‌ترين استراتژي­‌های برنامه کنترل ليشمانيوز جلدی است. هدف از اين مطالعه، بررسی تاثير آموزش بهداشت براساس مدل اعتقاد بهداشتی در ارتقای رفتارهای پيشگيري­‌کننده از سالک بود. </a></p><p> <strong> روش­‌ها. </strong><a name=""OLE_LINK10""></a><a name=""OLE_LINK9"">در اين مطالعه نيمه‌­تجربی ميدانی </a>که در سال 1387 انجام شد، از جامعه آماری که دانش­‌آموزان مقطع راهنمايی و متوسطه ساکن يکی از مناطق استان اصفهان بودند، 450 نفر به‌­شيوه سرشماری انتخاب شدند. سه جلسه آموزشی و پرسش­‌نامه­‌ای براساس مدل اعتقاد بهداشتی طراحی شد. پرسش‌­نامه شامل اطلاعات دموگرافيک و سئوالات مربوط به ميزان آگاهی، حساسيت درک­‌شده، تهديد درک­‌شده، منافع و موانع درک‌­شده، راهنمای عمل و اقدام به عمل بود که قبل از انجام آموزش و 2 ماه بعد از آموزش به‌­روش مصاحبه تکميل شد. داده­‌ها با استفاده از نرم‌­افزار SPSS 15 و آزمون T زوجی تجزيه و تحليل شد. </p><p> <strong> يافته‌­ها. </strong>آگاهی و کليه سازه‌­های مدل با جنس، رابطه معني­‌داری داشتند و ميانگين نمره دختران دانش‌­آموز بيشتر از پسران بود. افراد دارای سابقه ابتلا به سالک، نمره بيشتری در کليه سازه­‌های مدل نسبت به بقيه داشتند، ولی آگاهی آنان با ساير نمونه­‌های مورد مطالعه تفاوت معني­‌داری نداشت. آگاهی و سازه­‌های مدل در دانش‌­آموزان قبل و بعد از آموزش اختلاف معنی‌داری داشت. </p><strong>نتيجه‌­گيری. </strong>آموزش براساس مدل اعتقاد بهداشتی، مي­‌تواند رفتارهای پيشگيري­‌کننده از سالک جلدی در دانش‌­آموزان را ارتقا بخشد. <p> <strong> Aims. </strong>Preventive actions such as training and improving preventive knowledge and skills is one of the most important strategies is <a name="OLE_LINK8"></a><a name="OLE_LINK7">cutaneous leishmaniasis </a>control program for personal protection in endemic areas. The aim of this study was to examine the effect of health education based on health belief model (HBM) in promoting preventive behaviors of cutaneous leishmaniasis . <u /></p><p> <strong> Methods. </strong><strong></strong>In this quasi-experimental study that was performed in 2008, 450 people from the statistical community which was the guidance and high school students of one of the areas of Isfahan province were selected by census method. Three educational sessions and a questionnaire were designed based on the health belief model. Demographic information questionnaire had questions related to knowledge, perceived susceptibility, perceived threat, perceived benefits and barriers, action guide and action performing which was completed before training and 2 months after training by interview. Data was analyzed using SPSS 15 software and paired T-test. </p><p> <strong> Results. </strong>There was a significant correlation between sex and the knowledge score and whole HBM famale students' got higher scores than males. Those students who infected before with coetaneous leishmaniasis were gotten higher scores in whole variable of HBM but the knowledge score was not different with those who weren’t infected. There were significant differences between all score of HBM components before and after educational intervention.<strong> </strong></p><strong>Conclusion. </strong>Educational program based on HBM can promote preventive coetaneous leishmaniasis behavior among students. کليدواژه ها: لشمانيوز جلدی (سالک)، آموزش، مدل اعتقاد بهداشتى، دانش آموزان Keywords: Coetaneous Leishmaniasis, Education, Health Beliefs Model, Students 231 236 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-455-1&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Motamedi N. ندا معتمدی 7700319475328460014168 No Department of Social Medicine, School of Medicine, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ايران Hejazi S. H. سيد حسين حجازی 7700319475328460014169 No Department of Mycology & Parasitology, School of Medicine, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه انگل‌شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ايران Hazavehei S. M. M. سيد محمد مهدی هزاوه ئی hazavehei@umsha.ac.ir 7700319475328460014170 Yes Research Center of Health, Department of Health Education & Promotion, School of Health, ، مرکز تحقيقات علوم بهداشتی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ايران Zamani Aaa. R. احمدرضا زمانی 7700319475328460014171 No Department of Social Medicine, School of Medicine, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ايران Saberi S. صديقه صابری 7700319475328460014172 No Research Center of Skin & Coetaneous Leishmaniasis, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مرکز تحقيقات پوست و سالک، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ايران Rahimi E. عزت ا... رحيمی 7700319475328460014173 No Shahid Babaei District Hospital, Isfahan, Iran بيمارستان منطقه شهيد بابايی، اصفهان، ايران

fa عوامل موثر در «انسجام گروهي» و ارتباط آنها با «پرخاشگري» و «افکار خودکشي» در سربازان وظيفه طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p> <strong> اهداف. </strong>نقش انسجام گروهی در بهبود روحيه و عملکرد نيروهای نظامی در تحقيقات تاييد شده است. از سوی ديگر، پرخاشگری و خودکشی در اين نيروها به‌­خصوص در سربازان وظيفه به دليل مسلح‌­بودن آنان يکی از مشکلات رايج اين سازمان‌­هاست. البته، پرخاشگری و خودکشی، رخدادی لحظه‌ای نيستند و از فکر شروع شده و سپس به طرح و نقشه و اجرا می‌رسند. به­‌منظور پيشگيری از پرخاشگری و افکار خودکشی ابتدا بايد عوامل باز­دارنده و تسهيل‌کننده آن را بررسی نمود. هدف از اين تحقيق، بررسی عوامل انسجام گروهی و ارتباط آن با پرخاشگری و افکار خودکشی در سربازان وظيفه بود. </p><p> <strong> روش‌­ها. </strong>اين مطالعه زمينه‌يابی و کاربردی در کليه سربازان وظيفه يکی از نيروهای نظامی انجام شد و 237 سرباز به روش طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش پرسش‌­نامه انسجام گروهی &quot;<i>سی‌بلد</i> و <i>کلی</i>&quot;، پرسش‌­نامه پرخاشگری &quot;<i>هيوسمان</i>، <i>ميلر</i> و <i>زللی</i>&quot; (فرم اصلاح­‌شده)، مقياس افکار خودکشی <i>بک</i> و پرسش‌­نامه اطلاعات دموگرافيک محقق­‌ساخته بود. يافته‌ها با ضريب همبستگی پيرسون و رگرسيون چندمتغيری مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. </p><p> <strong> يافته‌­ها. </strong>ميان عوامل انسجام گروهی، پرخاشگری و افکار خودکشی همبستگی معنی‌­داری وجود داشت، ولی برای پيش‌­بينی از اعتبار لازم برخوردار نبود. بنابراين، مدل خطی در رگرسيون چندمتغيری تحقيق دارای برازش مطلوب نبود. </p><strong>نتيجه‌­گيری. </strong>عوامل انسجام گروهی در کنترل پرخاشگری و افکار خودکشی در سربازان وظيفه تعيين­‌کننده نيستند. <p> <strong> Aims. </strong>The role of group cohesion in improving morale and performance of military forces has confirmed in investigations. On the other hand, aggression and suicide are common problems of these forces, especially in conscript soldiers due to their armed. Of course, aggression and suicide are not moment events and have been started of thought and followed to design and implement. In order to prevent the aggression and suicide ideation, must first the factors of their inhibition and facilitates be studied. The aim of this study was to evaluate the factors of group cohesion and their relation with aggression and suicidal ideation in <a name="OLE_LINK2"></a><a name="OLE_LINK1">conscript soldiers </a>.<u> </u></p><p> <strong> Methods. </strong><strong></strong>This survey and applied research was performed in all conscript soldiers of one of the military forces and 237 soldiers were selected by categorized sampling method. The instruments were <i>Siebold &amp; Kelly</i> group cohesion questionnaire, <i>Huesmann, Miller &amp; Zelli</i> aggression questionnaire (revised version), <i>Beck</i> scale for suicide ideation (BSSI) and the researcher-made demographic questionnaire. Data was analyzed by <i>Pearson</i> correlation coefficient and multiple regressions. </p><p> <strong> Results. </strong>There was a significant correlation among group cohesion’s factors, aggression and suicide ideation, but they were not valid for predicting. Therefore, linear model had not a good fitness in multiple regressions.<strong> </strong></p><strong>Conclusion. </strong>Group cohesion’s factors are not determinants in control of aggression and suicidal ideation. کليدواژه ها: انسجام گروهى، پرخاشگرى، افکار خودکشى، سرباز وظيفه Keywords: Group Cohesion, Aggression, Suicidal Ideation, Conscript Soldiers 237 242 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-541-2&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Matini Sadr M. R. محمدرضا متينی صدر matinisadr@yahoo.com 7700319475328460014162 Yes Department of Psychology, Faculty of Psychology & Humanities, Allame Tabatabayee University, Tehran, Iran گروه روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربيتی، دانشگاه علامه طباطبايی، تهران، ايران Karaminia R. رضا کرمی نيا 7700319475328460014163 No Faculty of Medicine, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقيه‌ا... (عج)، تهران، ايران Golzari M. محمود گلزاری 7700319475328460014164 No Faculty of Psychology & Humanities, Allame Tabatabayee University, Tehran, Iran دانشکده روان‌شناسی و علوم تربيتی، دانشگاه علامه طباطبايی، تهران، ايران Sohrabi F. فرامرز سهرابی 7700319475328460014165 No Faculty of Psychology & Humanities, Allame Tabatabayee University, Tehran, Iran دانشکده روان‌شناسی و علوم تربيتی، دانشگاه علامه طباطبايی، تهران، ايران Delavar A. علی دلاور 7700319475328460014166 No Faculty of Psychology & Humanities, Allame Tabatabayee University, Tehran, Iran دانشکده روان‌شناسی و علوم تربيتی، دانشگاه علامه طباطبايی، تهران، ايران Sarrami Gh. R. غلامرضا صرامی 7700319475328460014167 No Faculty of Psychology & Humanities, Allame Tabatabayee University, Tehran, Iran دانشکده روان‌شناسی و علوم تربيتی، دانشگاه علامه طباطبايی، تهران، ايران

fa پيش‌بينی کننده‌های جمعيت‌شناختی و روان شناختی استفاده مرضی از دارو و مواد در جانبازان پژوهشي Research <p> <strong> اهداف. </strong>اين مطالعه با هدف برآورد پيش‌بينی‌­کننده‌های جمعيت‌شناختی و روان­‌شناختی استفاده مرضی از دارو و مواد در جانبازان انجام شد. </p><p> <strong> روش­‌ها. </strong>اين مطالعه همبستگی در جمعيت جانبازان در سال 1386 انجام شد. 452 جانباز با آسيب 25 تا 70% به‌­روش نمونه‌گيری تصادفی طبقه‌ای نظام‌دار انتخاب شدند. برای جمع­‌آوری داده­‌ها از آزمون سرندگری استفاده مرضی از دارو و مواد، نشانگر شدت اعتياد، پرسش‌­نامه شيوه‌های مقابله‌ای <i>شيير</i> و <i>کارور</i> (شکل کوتاه)، مقياس افکار خودکار، مقياس نشانه‌های اختلال تنيدگی پس‌آسيبی، فهرست نشانه‌های تنيدگی مزمن و پرسش­‌نامه کامل جمعيت‌شناختی متغيرهای مربوطه استفاده شد. داده­‌ها با استفاده از SPSS 11 و همبستگی پيرسون، همبستگی پاره‌ای و نيز تحليل رگرسيون چندمتغيری خطی به‌­روش گام­‌به­‌گام، مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. </p><p> <strong> يافته‌­ها. </strong>استفاده مرضی از دارو و مواد با کنترل اثر متغيرهای جمعيت‌شناختی، اعتياد، گوشه‌گيری رفتاری، افکار خودکار، شدت اعتياد، نشانه‌های تنيدگی مزمن و PTSD همبستگی نشان داد، ولی با بهزيستی روانی رابطه‌ای نشان نداد. تحليل رگرسيون با حضور همه متغيرهای جمعيت‌شناختی و روان­‌شناختی نشان داد که پناه بردن به دارو و مواد در برابر تنيدگی‌­ها، اعتياد به سيگار و قليان، سابقه ترک، افکار خودکار، نارضايتی از تندرستی، مدت جانبازی، ساعات حضور در منزل و احساس عضويت گروهی مجموعاً 62% از پراکنش اعتياد را تبيين کردند. </p><strong>نتيجه­‌گيری. </strong>استفاده مرضی از دارو و مواد با اختلال تنيدگی پس‌آسيبی، افکار خودکار، شدت اعتياد، بهزيستی روانی، راه‌­های مقابله‌ای نارسا و نشانه‌های تنيدگی مزمن همبسته است. <p> <strong> Aims. </strong>This study was to estimate the demographic and psychological predictors of substances and drug abuse (SDA) in disabled veterans (DV). </p><p> <strong> Methods. </strong><strong></strong>This correlation study performed in DVs population in 2007. 452 DVs with severity of disability from 25 to 70% were selected by systematic categorical random sampling. Data were collected by Drug Abuse Screening Test (DAST), Addiction Severity Index (ASI), Automatic Thoughts Scale (ATS), Brief COPE, Chronic Stress Symptoms Checklist (CSSC), Post-Traumatic Symptom Scale-10 items (PTSS-10), Personal Well-being Index (PWI) and demographic questionnaire. Data was analyzed by SPSS 11 and Pearson correlation test, partial correlation tees and multivariate linear regression analysis using stepwise. </p><p> <strong> Results. </strong>SDA correlated with behavior disengagement, ATS, ASI, CSSC and PTSD (PTSS) scores, but no correlation was seen with PWI scores. Regression analysis by all demographic and psychological variables showed that refuge to substances and drug against stress, cigarettes and hookah addiction, withdrawal, ATS, dissatisfaction by healthy status, disability time, home hours spending during day and group membership satisfaction explained 62% of SDA variances. <strong></strong></p><strong>Conclusion. </strong>SDA correlates with PTSS, DAST, ASI, ATS, Brief COPE, PWI and CSSC scores. کليدواژه ها: جانباز، استفاده مرضى از دارو و مواد، عوامل جمعيت‌شناختى، عوامل روان شناختى، اعتياد Keywords: Disable Veteran, Substance & Drug Abuse, Demographic Factors, Psychological Factors, Addiction 243 248 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-221-2&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Agha Yousefi A. R. عليرضا آقايوسفی arayeh1100@gmail.com 7700319475328460014161 Yes Payam-e-Noor University, Qom, Iran دانشگاه پيام نور، قم، ايران