fa مقايسه اندازه‌گيري تراكم معدني استخوان در افراد مواجهه شده با گاز ‏سولفور موستارد و افراد نرمال طب نظامی military medcine پژوهشي Research <p><strong>اهداف.</strong> سولفور موستارد كه به عنوان گاز خردل ‏‎(MSG)‎‏ شناخته مي‌شود و در جنگ ايران ـ عراق استفاده شد ‏مسئول آسيب شيميايي حدود ۱ ميليون بيمار ايراني است. به نظر مي‌رسد كه اين بيماران در خطر بيشتري براي ابتلا ‏به استئوپروز به دلیل استفاده از كورتيكواستروئيدها جهت درمان عوارض مزمن و در پاره‌اي موارد به علت ‏هايپوگوناديسم باشند. ‏ </p><p><strong>روش ها.</strong> این مطالعه يك مطالعهٔ مقطعي ست كه بر روي ۵۶ مجروح شيميايي مورد مواجهه با گاز ‏خردل (ارجاع داده شده به بيمارستان بقيه‌الله (عج)) و ۲۹ مرد سالم انجام شد. اندازه‌گيري تراكم معدني استخوان ‏‎(BMD)‎‏ در استخوان فمور و ستون مهره‌ها با استفاده از تكنيك ‏dual energy x-ray absorptiometry (DEXA)‎‏ ‏انجام شد. اطلاعات جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار ‏SPSS‏ نگارش‏‎13 ‎‏ مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. ‏‏05/0‏P&lt;‎‏ به عنوان سطح معني‌دار در نظر گرفته شد. <strong>‏ یافته ها.</strong> اختلاف ميانگين تراكم استخواني در ميان بيماران با سابقه تماس با گاز خردل و افراد سالم معني‌دار بود ‏‏(00/0=‏P‏). به طور كلي با ارزيابي‌هاي كمي ۳۹/۵ درصد استئوپروز، ۴۶/۵ درصد استئوپني و ۱۴ درصد تراكم معدني ‏نرمال در بين بيماران شيميايي مواجهه يافته به دست آمد. يك رابطه معني‌دار بين تماس با گاز خردل و استئوپروز ‏وجود داشت (00/0=‏P‏). بين شاخص توده بدني ‏‎(BMI)‎‏ و تراكم معدني استخوانهاي ستون‌مهره‌ها و فمورال ارتباط ‏معنی‌داری پيدا نشد (05/0=‏P‏). ‏ </p><p><strong>نتیجه گیری.</strong> يك كاهش مشخص در ميزان تراكم استخوانهاي فمورال و ستون مهره‌ها در بین بيماران مواجهه شده با گاز ‏خردل وجود داشت. نتايج نشان دهنده افزايش خطر شكستگي در اين بيماران است كه مي‌تواند شرايط آنها را بدتر ‏كند. تجويز عوامل محافظت كننده استخوان مي‌تواند براي اين بيماران سودمند باشد. ‏ </p> <p><strong>Aims.</strong> Mustard Sulfur, known as Mustard gas (MSG), which was used during Iran – Iraq ‎war, is responsible for about 1,000,000 chemical injured patients in Iran‏.‏‎ It seems that these ‎patients are at a higher risk for osteoporosis, due to corticosteroids usage as the treatment for ‎chronic complications. ‎ </p><p><strong>Methods.</strong> The study was an analytic Cross-Sectional study, performed on 56 ‎chemical injured, patients exposed to Mustard Sulfur Gas whoeferred to Baghyatollah Hospital ‎and 29 healthy males. A femore and Spine Bone Mineral Densitometry (BMD) of was performed ‎for the patients using a dual X-ray absorptiometry (DEXA) technique .The collected data was ‎analyzed using SPSS 13.05. A probability value &lt; 0.05 was considered to be significant. ‎ </p><p><strong>Results.</strong> The diffeoenin femoral and spinal BMD mean values between the patients with a ‎history of MSG exposure and healthy individuals was significant. (p=0.00) The overall ‎quantitative assessment showed 39.5 % osteoporosis, 46.5 % osteopenia and 14% normal BMD ‎in chemical exposed patients. There was a significant relationship between MSG exposure and ‎osteoporosis status (p=0.0). No correlation was detected between Body Mass Index (BMI) and ‎Spinal and/or Femoral BMD indices. (p&gt;0.05)‎ </p><p><strong>Conclusion.</strong> There was a significant decrease in spinal and femoral Bone Mineral Density ‎among patients exposed to MSG. The result is noticeable considering the fracture probability ‎which may deteriorate the patient's condition. Prescription of bone protecting agents may be ‎beneficial for these patients.‎ </p> تراکم معدنی، استخوان، گاز سولفور موستارد‏ 37 41 http://www.militarymedj.ir/browse.php?a_code=A-10-1-129&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Alishiri GH. غلامحسين عليشيري ghalishiri@yahoo.com 770031947532846005220 Yes Department of Rheumatology, Faculty of Medicine, Baqiyatallah(a.s.) University of Medical Sciences‎ دانشگاه علوم پزشكي بقيه‌ا... (عج) – دانشكده پزشكي – گروه روماتولوژي ‏ GHaneii M‎. مصطفي قانعي 770031947532846005221 No Zahedi L.‎ ليلا زاهدي شولامي 770031947532846005222 No Bayat N. نوشين بيات 770031947532846005223 No Emam M. M.‎ محمدمهدي امام 770031947532846005224 No Jafari A. M‎. امير مسعود جعفري 770031947532846005225 No