مقدمه. در سحرگاه روز جمعه 5 دی ماه 1382، زمين لرزه مخربی شهر بم و روستاهای پيرامون را تخريب کرد. در اين رويداددر حدود40000 نفر کشته و مجروح گرديدند. دانستن شدت آسيب و نوع مشکلات مصدومينی که از زلزله بر جای مانده‌اند در پيش بينی اقدامات درمانی مورد نياز ضروری است.

مواد و روش کار. اين مطالعه به شکل توصيفی مقطعی ( Descriptive Cross-Sectional ) و با استفاده از پرونده مصدومين ارجاع شده زلزله بم که در بيمارستانهای نظامی و غير نظامی تهران بستری شده بودند انجام گرفته است. داده های دموگرافيک، عوارض، تشخيص، نوع آسيب، اطلاعات مربوط به پذيرش، ترخيص و انتقال، علايم حياتی، سطح هوشياری، اقدامات تشخيصی و درمانی انجام گرفته در اورژانس و بخش و نتيجه نهايی توسط پرسشنامه گرد آوری شد. با استفاده از شاخص های آماری توصيفی،توسط نرم‌افزار 13 SPSS تجزيه و تحليل اطلاعات صورت گرفته است.

نتايج. از تعداد 854 نفر از مصدومين بررسی شده، 510 نفر (7/59%) در بيمارستانهای غير نظامی و 344 نفر (3/40%) در بيمارستان‌های نظامی بستری و در مجموع 7/54 % آنها مذکر بودند. شايعترين اقدام درمانی در اورژانس عبارت بود از: ثابت کردن اندام در 389 نفر (4/50%) بود. از ميان 945 آسيب ايجاد شده ،شايعترين ضايعه در مصدومين را شکستگی اندام تحتانی در 291مورد (8/30%) تشکيل می داد .در 242 مصدوم اقدامات جراحی انجام شد . 38 بيمار در بخش مراقبت های ويژه بستری شدند . ميانگين شدت آسيب ( ISS ) در مصدومين 7/6 بود و 9/11% دارای ISS بالاتر از 15 (ترومای شديد) بودند.

بحث. با توجه به پيدايش درصد زيادی از آسيب‌های ارتوپديک در اندامها و لگن در مصدومين ارجاع شده، پيش‌بينی انجام اقدامات پاراکلينيکی به خصوص در تصويرنگاری و آمادگی بيمارستان‌های مناطق دورتر جهت درمان‌ مشکلات ارتوپديک، از نکات مهم در مديريت چنين بحرانی می باشد.